Kabuk almak isteyen bir alıcının karşılaştığı ilk zorluk fiyat değil, dağınıklıktır. Fındık kabuğunu bir bölgeden, kayısı çekirdeği kabuğunu bambaşka bir bölgeden, prinayı üçüncü bir bölgeden bulmak gerekir. Her biri ayrı muhatap, ayrı yazışma, ayrı ödeme düzeni ve ayrı risk demektir.

Bu yazı, Türkiye’de hangi kabuk kaleminin hangi coğrafyadan çıktığını ve bunun tedarik planına nasıl yansıdığını tek bir haritada topluyor.

Kabuğun coğrafyası, ana ürünün coğrafyasıdır

Kabuk kendi başına üretilen bir mal değildir; bir meyvenin ya da zeytinin işlenmesinden geriye kalır. Bu yüzden kabuğun haritası, o ürünün işlendiği tesislerin haritasıdır. Bir bölgede işleme yoğunsa kabuk toplanabilir hacimde ve düzenli çıkar; işleme dağınıksa kabuk azar azar, farklı kalitelerde ve düzensiz çıkar.

Aşağıdaki tablo kalem kalem bu haritayı veriyor.

Kalem	Çıktığı coğrafya	Arz düzeni
Fındık kabuğu	Karadeniz kıyı kuşağı	Hacim yüksek, kırma sezonuna bağlı
Kayısı çekirdeği kabuğu	Malatya ve çevresi	Düzenli, kırma hattı yoğun
Şeftali çekirdeği kabuğu	Meyve işleme bölgeleri	Hacim sınırlı, dalgalı
Badem kabuğu	Ege ve Akdeniz	Orta hacim, sezona bağlı
Ceviz kabuğu	Kırma tesislerinin bulunduğu iller	Yıl içine yayılır
Fıstık kabuğu	Güneydoğu	Hasat sonrası yoğunlaşır
Prina pelet	Ege ve Akdeniz zeytin bölgeleri	Zeytin sıkım dönemine bağlı
Çam pelet	Orman ürünleri sanayisinin bulunduğu bölgeler	Yıl boyu, tesis kapasitesine bağlı

Takvim: hangi kalem ne zaman bollaşır

Kabuk kalemlerinin ortak özelliği, çıkışlarının hasat ve işleme takvimine bağlı olmasıdır. Kaba hatlarıyla:

Yaz — kayısı hasadı ve kurutması tamamlanır; çekirdek ayrımı başlar.
Yaz sonu–sonbahar — fındık hasadı biter, kırma hızlanır; fıstık hasadı yapılır.
Sonbahar–kış — zeytin sıkımı sürer, prina çıkışı bu döneme bağlıdır; kabuk kalemlerinin çoğunda kırma en yoğun dönemindedir.
Kış–ilkbahar — çıkış yavaşlar, sevkiyat büyük ölçüde stoktan yapılır.

Buradaki asıl bilgi şu: kabuk yakıtına talep kışın zirve yapar, ama kabuk çıkışı kışa endeksli değildir. Aradaki farkı kapatan tek şey stok planıdır. Yıllık tonajı sezon başında konuşup çekimi partilere bölmenin nasıl yürüdüğünü sürekli tedarik yazımızda anlattık.

Kalemler arasındaki fark alıcıyı nasıl ilgilendirir

Kaynak coğrafyasının farklı olması, alıcı açısından üç pratik sonuç doğurur:

1. Hacim aynı değildir. Fındık kabuğu ve kayısı çekirdeği kabuğu düzenli ve yüksek hacimli kalemlerdir; şeftali çekirdeği kabuğu ise işlenen meyve hacmi düşük olduğu için daha dalgalıdır. Yıllık program kurarken bu ayrımı bilmek, tutulamayacak bir taahhüde girmemeyi sağlar.

2. Nakliye mesafesi kaleme göre değişir. Aynı teslim noktasına giden iki farklı kalem, farklı bölgeden yükleneceği için farklı navlun taşır. Taşıma seçeneklerinin ayrıntısını nakliye ve lojistik sayfasında bulabilirsiniz.

3. Her araç tek cins yüklenir. Farklı kalemler aynı kasada karıştırılmaz. Birden fazla cins isteyen alıcı için araçlar ardışık planlanır; karışım, alıcının kendi deposunda kurulur. Bu, cins dağılımının doğrudan araç sayısına dönüşmesi demektir.

Tek muhatapla çalışmanın karşılığı

Bu harita, alıcı için tek bir soruya çıkar: altı ayrı bölgeden altı ayrı firmayla mı çalışılacak, yoksa hepsi tek yerden mi koordine edilecek?

Tek muhatapla yürütmenin somut karşılığı şudur:

Tek yazışma hattı, tek teslim şartı düzeni, tek ödeme düzeni.
Cinslerin ardışık araçlarla planlanabilmesi; alıcının aynı hafta içinde farklı bölgelerden yükleme kovalamak zorunda kalmaması.
Bir kalemde arz daraldığında alternatifin aynı masada konuşulabilmesi.

Bunun bir de sınırı var ve baştan söylenmesi gerekir: tek muhatap, mevsimden bağımsız sınırsız stok anlamına gelmez. Kalemlerin bir kısmı sezona bağlıdır; program kurulurken hangi kalemin hangi dönemde rahat, hangi dönemde dar olduğu açıkça konuşulur.

Talep için

Kalemlerin tamamını ve teknik ayrıntılarını ürünler sayfasında görebilirsiniz. Hangi kalemden ne kadar, hangi sıklıkla ve hangi teslim noktasına — bu üç bilgi iletildiğinde plan üzerinde konuşulur. Talebinizi iletişim sayfasından iletebilirsiniz.